على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

984

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نظفه تنظيفا . تنظيف ( tanzif ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى و پاكيزگى و نظافت . تنظيم ( tanzim ) م . ع . در كشيدن جواهر برشته . و وزن و ترتيب دادن سخن را . و نظام بر آوردن ماهى . تنظيم ( tanzim ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ترتيب و آراستگى و انتظام . و ترتيب شعر . و برشته كشيدن مرواريد . تنعاب ( tan ' b ) م . ع . نعب نعبا و نعيبا و نعابا و تنعابا و نعبانا . مر . نعب . تن عجايب ( tan - aj yeb ) ا . پ . داراى شكل زيبا و شگفت . تنعل ( tana'ol ) م . ع . نعل پوشيدن . تنعم ( tana'om ) م . ع . فراخ و آسان زندگانى گرديدن . و جستن يق تنعمه بالمكان اى طلبه . و برهنه پاى رفتن و ستيهيدن به راندن ستور . و تنعم قدمه اى ابتذلها . و ساز وارى كردن يق اتيت ارضهم فتنعمتنى اى وافقتنى . تنعم ( tana'om ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زندگانى فراخ و آسان و ناز و نعمت . و در تنعم بودن : در ناز و نعمت بودن . تنعنع ( tana'no ' ) م . ع . دور گرديدن . و مضطرب و پراكنده شدن . و پيچ پيچان رفتن . تنعير ( tan'ir ) م . ع گرد گردانيدن تير را بر ناخن تا درستى و راستى آن معلوم شود . تنعيس ( tan'is ) م . ع . خوابانيدن . تنعيش ( tan'ic ) م . ع . برداشتن . و نعشك اللّه گفتن كسى را . تنعيل ( tan'il ) م . ع . نعل بستن در پاى ستور و بستن سپل شتر از چرم يا از آهن . تنعيم ( tan'im ) م . ع . فراخ و آسان زندگانى گردانيدن . و نعم گفتن يق نعمه اى قال له نعم فتنعم بذلك . تنعيم ( tan'im ) ا خ . ع . نام موضعى . تنعيمة ( tan'imat ) ا . ع . درختى برگ نرم . تنغر ( tanaqqor ) م . ع . پر خشم شدن . و انگشت در حلق كسى در آوردن . و تنغر عليه : ديگرگون گرديد به روى و خشم گرفت و ترسانيد . تنغش ( tanaqqoc ) م . ع . تنغش الشيئ : جنبيد آن چيز و حركت كرد در جاى خود . و كل طائر اوهامة تحرك فى مكانه فقد تنغش . تنغص ( tanaqqos ) م . ع . تيره شدن زندگانى . تنغض ( tanaqqoz ) م . ع . جنبيدن و مضطرب شدن . تنغم ( tanaqqom ) م . ع . سخن آهسته گفتن يق سكت فما تنغم . و آهسته سرائيدن . تنغير ( tanqir ) م . ع . نغربها : بانگ كرد بر آن . و نغر الصبى : نرم ماليد آن كودك را . تنغيص ( tanqis ) م . ع . نغصه العيش و عليه : تيره ساخت بر وى عيش را . تنف ( tonnaf ) ص . ع . تنائف تنف : دشتهاى فراخ دور اطراف . تنفج ( tanaffoj ) م . ع . نازيدن بر افزون‌تر از آنچه را كه دارد . تنفذ ( tanaffoz ) م . ع . گذشتن چيزى از چيزى و رهانيدن آن . تنفر ( tanaffor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نفرت و انزجار و كراهت و رنجش طبيعت و رميدگى و بىميلى . و تنفر داشتن : نفرت و كراهت و انزجار داشتن و بىميل شدن . و رميده گشتن . و تنفر از غذا : بىميلى به غذا . تنفس ( tanaffos ) م . ع . دم بر زدن و آه سرد كشيدن . و دميدن صبح قوله تعالى و الصبح اذا تنفس . و شكافتن كمان يق تنفست القوس اذا انصدعت و انشقت . و بر آمدن روز . و آب پاشيدن دريا بموج يق تنفس الموج اذا نفح الماء . و آب خوردن از آوند بىجدا كردن دهن را از آن . و بسه دم جداگانه آب خوردن از آن - از اضداد است - الحديث انه صلى اللّه عليه و آله كان يتنفس فى الاناء و نهى عن التنفس فى الاناء : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بسه دم آب مىآشاميد و نهى فرمود از آشاميدن بيك دم . تنفس ( tanaffos ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دم و نفس . و دم زدگى و نفس كشيدگى و دم بر آوردگى . و گردش . و تنفس كردن : دم زدن و نفس بر كشيدن و تفرج كردن . و تنفس سرد : آه سرد . تنفسه ( tanfase ) ا . پ . قسمى از بساط گرانبها . تنفش ( tanaffoc ) م . ع . موى بر افراشتن گربه . و واتيغ خاستن موى . و بال جنبانيدن مرغ گوئى مىترسد و يا مىلرزد . و واخيده شدن پنبه و پشم و موى يق نفش شعره فتنفش . تنفض ( tanaffoz ) م . ع . ديدن آنچه در جائى باشد تا بشناسد . تنفط ( tanaffot ) م . ع . جوش زدن از خشم و سوختن از آن . و آبله كردن . تنفغ ( tanaffoq ) م . ع . آبله ناك و سست و تنگ گشتن دست از كار . تنفق ( tanaffoq ) م . ع . از نافقاء بيرون آوردن كلا كموش را .